Lawendę można rozmnożyć z sadzonek pobranych ze zdrowych, niekwitnących pędów. Najlepiej odciąć lub oderwać młody fragment pędu, usunąć liście z jego dolnej części i umieścić go w lekkim, przepuszczalnym podłożu. Sadzonka potrzebuje jasnego miejsca, umiarkowanej wilgotności i zwykle kilku tygodni, aby wytworzyć korzenie.
Kiedy pobierać sadzonki lawendy?
To, kiedy pobierać sadzonki lawendy, zależy przede wszystkim od rodzaju pędów, które chcemy wykorzystać. W okresie intensywnego wzrostu można przygotowywać sadzonki z młodych, jeszcze miękkich przyrostów. Później, w drugiej części lata, nadają się do tego również pędy częściowo zdrewniałe.
Najważniejsze jest nie tyle trzymanie się jednej konkretnej daty, ile wybranie zdrowego fragmentu rośliny, który nie jest ani bardzo delikatny, ani całkowicie stary i zdrewniały. Dobrym momentem na pozyskanie materiału może być także sezonowa pielęgnacja krzewu, choć sam termin przycinania lawendy warto dopasować do wieku rośliny i pory roku.
Do sadzonkowania najlepiej przystąpić w dzień bez silnego upału. Pędy pobrane rano są zwykle dobrze uwodnione i wolniej więdną podczas przygotowywania.
Jakie pędy lawendy nadają się na sadzonki?
Najlepsze są zdrowe, jędrne pędy tegoroczne, bez oznak chorób, zasychania lub uszkodzeń. Dobrze, jeśli nie mają kwiatów ani rozwiniętych pąków kwiatowych. Pęd przeznaczony do rozmnażania powinien przede wszystkim rozwijać liście i nowe przyrosty.
W praktyce wygodne są fragmenty długości około 7-10 cm. Zbyt krótka sadzonka ma niewielki zapas tkanki, natomiast bardzo długi pęd ma dużą powierzchnię liści i może szybciej tracić wodę.
Nie warto pobierać sadzonek z najstarszych, mocno zdrewniałych części krzewu. Trudniej się ukorzeniają, a początkującemu ogrodnikowi łatwiej pracować z młodym lub częściowo zdrewniałym przyrostem.
Sadzonka cięta czy z piętką?
Pęd można przygotować na dwa sposoby. Najprostszy polega na odcięciu go czystym, ostrym narzędziem tuż poniżej miejsca, z którego wyrastają liście. Inną metodą jest oderwanie bocznego pędu w taki sposób, aby u jego podstawy pozostał niewielki fragment starszej tkanki, nazywany piętką.
Oba rozwiązania mogą być skuteczne. Nie trzeba więc szukać pędu z piętką za wszelką cenę. Ważniejsze jest, aby sadzonka była zdrowa i prawidłowo przygotowana przed umieszczeniem jej w podłożu.
Jak rozmnażać lawendę z sadzonek krok po kroku?
Samo sadzonkowanie nie wymaga specjalistycznego wyposażenia. Potrzebne będą zdrowe pędy, niewielka doniczka z otworami odpływowymi, lekkie podłoże oraz ostre i czyste nożyczki, nóż lub sekator.
1. Pobierz zdrowy pęd
Wybierz niekwitnący pęd i odetnij fragment długości około 7-10 cm. Jeśli stosujesz metodę z piętką, delikatnie oderwij boczny przyrost od starszej łodygi.
Nie zgniataj podstawy sadzonki i nie pozostawiaj poszarpanych, uszkodzonych fragmentów. Czysta powierzchnia ułatwia dalsze przygotowanie pędu.
2. Usuń dolne liście
Z dolnej części sadzonki usuń liście, pozostawiając je jedynie w jej górnej części. Ogołocony fragment łodygi zostanie później umieszczony w podłożu.
Liście nie powinny znajdować się pod ziemią. Ich zakopanie zwiększa ryzyko gnicia, szczególnie gdy podłoże jest długo wilgotne.
Jeżeli zastanawiasz się, jak ukorzenić pędy lawendy, właśnie prawidłowe przygotowanie dolnej części sadzonki jest jednym z najważniejszych etapów całego procesu.
3. Przygotuj przepuszczalne podłoże
Lawenda źle znosi długo zalegającą wodę, dlatego podłoże do ukorzeniania powinno być lekkie i przepuszczalne. Można zastosować ziemię przeznaczoną do sadzonek rozluźnioną piaskiem lub perlitem.
Doniczka musi mieć otwory odpływowe. Chodzi o to, aby podłoże mogło pozostawać lekko wilgotne, ale nie zmieniało się po podlaniu w mokrą, długo przesychającą masę.
Nie ma potrzeby na tym etapie intensywnie nawozić sadzonek. Najpierw powinny wytworzyć korzenie i rozpocząć samodzielny wzrost.
4. Umieść sadzonkę w doniczce
W podłożu wykonaj niewielki otwór, aby podczas sadzenia nie ścierać i nie uszkadzać podstawy pędu. Wsuń ogołoconą część sadzonki na około 2 cm lub na taką głębokość, aby stabilnie stała w doniczce.
Następnie delikatnie dociśnij ziemię wokół łodygi. W jednej większej doniczce można ukorzeniać kilka sadzonek, ale nie powinny być stłoczone tak mocno, aby ich liście stale się nakładały.
5. Podlej i ustaw w odpowiednim miejscu
Po posadzeniu lekko podlej podłoże. Później sprawdzaj jego wilgotność i podlewaj dopiero wtedy, gdy jest to potrzebne. Celem nie jest utrzymywanie stale mokrej ziemi.
Doniczkę ustaw w jasnym miejscu, ale młodych sadzonek nie wystawiaj od razu na intensywne, bezpośrednie słońce. Dopóki nie wytworzą korzeni, znacznie trudniej uzupełniają wodę traconą przez liście i w pełnym słońcu mogą szybko zwiędnąć.
Można zwiększyć wilgotność powietrza wokół sadzonek przez zastosowanie przezroczystej osłony. Nie powinna jednak tworzyć stale mokrego, niewietrzonego środowiska. Jeśli na osłonie przez cały czas zbierają się duże ilości skroplonej wody, sadzonki warto regularnie wietrzyć.
Czy ukorzeniacz do lawendy jest konieczny?
Nie. Lawenda może wytworzyć korzenie bez preparatu ukorzeniającego. Ukorzeniacz można zastosować jako dodatkowe wsparcie, ale nie zastąpi on prawidłowego wyboru pędu i odpowiednich warunków.
Znacznie większe znaczenie ma zdrowa sadzonka, lekkie podłoże oraz zachowanie równowagi między wilgotnością a dostępem powietrza do podstawy pędu. Nawet sadzonka potraktowana ukorzeniaczem może zgnić, jeśli będzie stale stała w mokrej ziemi.
Jeżeli korzystasz z gotowego preparatu, stosuj go zgodnie z instrukcją producenta. Większa ilość nie oznacza automatycznie szybszego tworzenia korzeni.
Jak długo ukorzenia się lawenda?
Sadzonki lawendy ukorzeniają się zwykle w ciągu około 4-8 tygodni, choć nie jest to sztywny termin. Tempo zależy od rodzaju pędu, temperatury, wilgotności, ilości światła oraz kondycji rośliny matecznej.
Nie należy zakładać, że po określonej liczbie dni każda sadzonka będzie gotowa do przesadzenia. W tej samej doniczce jeden pęd może zacząć rosnąć szybciej, a inny potrzebować więcej czasu.
Po czym poznać, że sadzonka lawendy się ukorzeniła?
Dobrym sygnałem jest pojawienie się nowego wzrostu przy jednoczesnym zachowaniu jędrności sadzonki. Po kilku tygodniach można też bardzo delikatnie sprawdzić, czy pęd stawia lekki opór przy próbie poruszenia go w podłożu.
Nie należy regularnie wyciągać sadzonek z doniczki, aby oglądać korzenie. Młode korzonki są delikatne i łatwo je w ten sposób uszkodzić.
Samo utrzymywanie się zielonych liści przez kilka dni nie świadczy jeszcze o sukcesie. Odcięty pęd może przez pewien czas wyglądać zdrowo, mimo że nie rozpoczął jeszcze tworzenia systemu korzeniowego.
Co zrobić z ukorzenioną sadzonką lawendy?
Gdy sadzonka wyraźnie zaczyna rosnąć i ma już system korzeniowy pozwalający utrzymać bryłę podłoża, można przesadzić ją do osobnej doniczki. Należy robić to ostrożnie, aby nie oberwać młodych korzeni.
Po przesadzeniu roślinie trzeba dać czas na dalsze wzmocnienie. Nie należy od razu traktować niewielkiej sadzonki tak samo jak kilkuletniego krzewu rosnącego w ogrodzie.
Jeżeli docelowo lawenda ma trafić na rabatę, istotny będzie również odpowiedni termin sadzenia lawendy. Młoda roślina powinna mieć warunki pozwalające jej zaaklimatyzować się przed okresem niekorzystnej pogody.
Dlaczego sadzonki lawendy się nie ukorzeniają?
Jedną z najczęstszych przyczyn niepowodzenia jest nadmiar wody. Sadzonka bez rozwiniętego systemu korzeniowego potrzebuje wilgoci, ale jej podstawa nie może pozostawać przez długi czas w mokrym, pozbawionym powietrza podłożu. Czernienie i mięknięcie łodygi przy ziemi może wskazywać na rozpoczęcie procesu gnicia.
Problemem może być również niewłaściwie wybrany pęd. Słaby, uszkodzony albo intensywnie kwitnący fragment ma mniejsze szanse na prawidłowe ukorzenienie niż zdrowy przyrost wegetatywny.
Sadzonki mogą też szybko więdnąć, gdy zaraz po pobraniu zostaną ustawione w ostrym słońcu. Dopóki nie mają korzeni, ich możliwości pobierania wody są mocno ograniczone.
Nie warto również spieszyć się z przesadzaniem. Jeśli sadzonka dopiero zaczęła tworzyć pierwsze korzenie, naruszenie podłoża może cofnąć cały proces. Lepiej poczekać, aż roślina wyraźnie rozpocznie nowy wzrost i będzie stabilnie osadzona w ziemi.
Przy rozmnażaniu dobrze przygotować kilka sadzonek jednocześnie. Nie każdy pęd musi się przyjąć, nawet jeśli został prawidłowo pobrany. Dzięki temu z jednej dorosłej lawendy można jednak w prosty sposób uzyskać kilka młodych roślin bez wysiewania nasion.
